Terug naar resultaten

De Toscaanse meesterwerken

Ga op ontdekkingsreis door de legendarische provincie en bakermat van de grootste genieën van de Renaissance. Pisa, Florence en Siena: drie steden die een sleutelrol hebben gespeeld in de grootste culturele revolutie die Europa heeft gekend. In de periode voorafgaand aan de Renaissance werd de verandering al langzaam door de kunstenaars in gang gezet. De toestroom van geld en de vernieuwde interesse in de oude culturen deden de rest. De stadsstaten raakten in een genadeloze strijd verwikkeld om de beste schilders, beeldhouwers en architecten aan te trekken. Zij bouwden de meest luxueuze paleizen, maakten meesterwerken van marmer en brachten de religieuze kunst tot een nooit eerder bereikt niveau. Een reis door Toscane is te vergelijken met een bezoek aan een openluchtmuseum, waar je zowel Romaanse als Gotische bouwstijlen tegenkomt en waar de werken van Leonardo da Vinci naast die van Botticelli te vinden zijn.

 

Het land van de Etrusken

Over de oorsprong van de Etrusken bestaan nog steeds discussies, maar zeker is dat het volk zich tijdens het eerste millennium voor Christus vestigden in het gebied dat we nu Toscane noemen. De overblijfselen van hun dodensteden hebben de tand des tijds doorstaan en geven ons een goed beeld van hun verfijnde stijl.

Bij de archeologische opgraving van Popolonia kun je de goed bewaarde graftombes bewonderen. Om nog een betere beeld te krijgen van de Etruskische kunst, breng je een bezoek aan het Guarnacci museum in Volterra. Hier zijn meer dan 600 fijn gedecoreerde grafurnen geëxposeerd. Het topstuk van het museum is de Ombra della Sera, een langgerekt metalen beeldje, zeer rank gebouwd en van bijzondere schoonheid.

 

Romaanse kunst in Pisa

In Toscane beleefde de Romaanse kunst haar hoogtijdagen. Hoewel bepaalde Byzantijnse elementen bleven voortbestaan, zoals het gebruik van bladgoud, begonnen de 12e- en 13e-eeuwse schilders met het toepassen van nieuwe werkwijzen. Ze versterkten de uitdrukkingen van gezichten en op de achtergrond verschenen natuurlijke decors.

Tuscany_Art_Pisa_EDAM.jpg
Beeldhouwwerk bij de toren van Pisa. Foto: Getty Images

 

Pisa was het kloppende hart van deze eerste ontwikkelingen. De scheve toren staat op de beroemde Piazza del Duomo en is tegenwoordig weer te bezoeken. Toch blijft de kathedraal een meesterwerk van de Romaanse kunst en de parel van dit architectonische complex. Binnen vind je een schitterend gebeeldhouwde preekstoel en in de apsis een fantastische mozaïek van een Christusfiguur dat in 1302 door Cimabue werd voltooid. Dezelfde kunstenaar maakte in de kerk van San Domenico in Arezzo een ander belangrijk werk: een zeer modern-uitziend, expressief houten kruisbeeld. Het indrukwekkende stuk hangt boven het altaar.

 

Florence, het hart van de Renaissance

Het is verbazingwekkend om te zien hoeveel kunstwerken er in de hoofdstad van Toscane te vinden zijn. De stad is een heus openluchtmuseum, waar je op elke hoek van de straat wel een kunstschat kunt bewonderen. Maak een wandeling in de wijk rond de Duomo en neem de unieke omgeving in je op. Loop over het plein rond de kathedraal, haal een kopje koffie op het Piazza della Signoria of bewonder het Palazzo Vecchio en de replica van de David van Michelangelo.

Als je iets verder wandelt, kom je bij de winkeltjes met luxe juwelen op de beroemde Ponte Vecchio, de 14e-eeuwse brug waarvan de bogen zich uitspannen over de Arno. Een paar meter verder op de oever bevindt zich de ingang van de Galleria degli Uffizi, dat tot de mooiste musea ter wereld wordt gerekend. Het beste wat de Italiaanse schilderkunst van de Renaissance te bieden heeft, hangt hier aan de muur: de Geboorte van Venus van Botticelli, de Aanbidding door de Wijzen van Da Vinci, de Medusa van Caravaggio en de Venus van Urbino van Titiaan. Om zeker te zijn dat je naar binnen kunt, is het aan te raden je entreebewijs een paar dagen van tevoren te bestellen. 

Tuscany_Art_Siena_EDAM.jpg
Fontein in Florence. Foto: Getty Images

 

Ook Giotto, leerling van Cimabue, was een belangrijke pionier van de Renaissance. Bezoek de basiliek Santa Croce van Florence om zijn fresco’s, die het leven van de heilige Franciscus en Johannes de Doper beschrijven, te bewonderen. Zijn onbetwiste talenten zijn ook terug te vinden in de architectuur, zoals de kerktoren van de kathedraal die hij ontwierp. Ondanks zijn hoogte van 84 meter straalt het gebouw een geweldige finesse uit, dankzij het optische effect van de ramen die dichterbij de top steeds groter worden. De schoonheid wordt daarnaast vergroot door de decoraties, de kleuren van het gebruikte marmer, de reliëfs en de beelden.

Elke kerk weet de bezoeker opnieuw te verwonderen: is het niet door de bijzondere architectuur dan komt het wel door de kunstschatten die er te vinden zijn. Zo ook het kloostercomplex San Marco, waar de beroemde schilder Fra Angelico zijn fresco van de Aankondiging in schilderde. Alle cellen van dit 13e-eeuwse gebouw werden door de meester zelf of door zijn assistenten beschilderd.

 

De School van Siena

De schitterende middeleeuwse stad Siena voerde eeuwenlang een concurrentiestrijd met Florence. Vanaf de 13e eeuw ontwikkelde het een schilderkunst volgens haar eigen stijl. De School van Siena werd sterk beïnvloed door de Byzantijnse kunst. Een kenmerk van deze stijl zijn de vrolijke, warme kleuren die werden gebruikt en die doen denken aan de okerkleur van de stad zelf. Om de werken van Simone Martini of de Lorenzetti-broers te bewonderen, breng je een bezoek aan het Museo dell'Opera Metropolitana del Duomo, dat tegen de kathedraal aan is gebouwd. Het Palazzo Pubblico, op het plein midden in de stad, biedt onderdak aan talloze werken van de meesters van de School van Siena. Hier zijn verrassende fresco’s te vinden, bekend onder de naam ‘De gevolgen van het goede en het slechte bestuur’. Dit is een soort politiek handboek op reuzenformaat.

De’ Medici, een dynastie van bankiers en mecenassen

Door haar financiële allianties met belangrijke pauselijke en Koninklijke machthebbers, wisten de De’ Medici gedurende een periode van driehonderd jaar hun invloedssfeer van Florence tot heel Europa uit te breiden. De machtige familie schreef geschiedenis door de essentiële rol die zij speelden in de kunst van de Renaissance. Zo ondersteunden ze Fra Angelico en de beeldhouwer Donatello. Hoewel de beroemde Lorenzo Il Magnifico een matig bestuurder was, had hij wel oog voor schilderkunst. Hij liet vele werken van Leonardo da Vinci, Botticelli en Michelangelo aankopen, waarmee hij bijdroeg aan de reputatie van Florence

De Renaissance volgens Stefano Zuffi

De beroemde Italiaanse kunsthistoricus Zuffi publiceerde in 2014 zijn boek ‘Italiaanse Renaissanceschilderkunst’ in de serie ‘De kunst van het kijken’. Hierin beschrijft hij aan de hand van belangrijke werken waarom deze periode zo belangrijk is geweest voor de ontwikkeling van de kunst. Het boek is thematisch en chronologisch opgebouwd en een goede voorbereiding op je reis naar Toscane.

Toscane in het kort

De beste tijd om te gaan

De musea zijn het hele jaar geopend, dus maak hier gebruik van.

Vervoer

In Toscane rijden niet veel treinen en de reistijd is vaak lang. Om snel en zonder vertraging naar andere steden in de regio te reizen, kun je beter de bus nemen. Maar de beste manier om de regio te verkennen, is met de auto, die je huurt bij aankomst in Florence of Pisa.

Overnachten

Van een herberg in een boerderij tot een luxueus paleis, in Florence is er keuze genoeg. Ga voor een designhotel als je houdt van opvallende, moderne architectuur. Of kies voor een slaapplek in Pisa of Siena. Wat je ook kiest: reserveer ruim van tevoren om in de zomer zeker te zijn van een kamer.

Eten

Pescheria San Pietro, 7 via L. Alamanni, Florence

Osteria in domo, 129via Santa Maria, Pisa

Gino Cacino, 31 Piazza Del Mercato, Siena