Terug naar resultaten

Gelderse tijdreis van 2000 jaar

Gelderland ademt historie. In de provincie zijn invloeden en herinneren aan de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog en de industriële revolutie nog op verschillende plekken zichtbaar. Ook herbergt Gelderland talloze oude boerderijen, landgoederen en kastelen. En diverse musea geven inzicht in de geschiedenis van bijzondere onderwerpen als mosterd en kerkzilver.

HISTORISCHE BINNENLOCATIES

Kastelen en kerken tussen de rivieren

Het Gelderse Rivierenland is bezaaid met oude kerken en legendarische kastelen. Zo is het wereldberoemde Slot Loevestein (1) te bezichtigen, onder meer de locatie waar Hugo de Groot wist te ontsnappen in een boekenkist. De Groot zat hier sinds 1619 gevangen wegens landverraad. De middeleeuwen komen tot leven in Kasteel Ammersoyen (2) en in het Elisabeth Weeshuis Museum (3) in Culemborg zijn behalve tentoonstellingen over wezen, ook eeuwenoud kerkzilver en 16e-eeuwse kerkschilderingen te bezichtigen.

gelderland_geschiedenis_slotloevestein.jpg
Slot Loevestein

Diversiteit aan musea op de Veluwe

De dorpen en steden op de Veluwe zijn eeuwenoud. Vrijwel elke plaats heeft wel een historisch museum(pje). In de pittoreske Hanzestad Doesburg vind je de Doesburgsche mosterd- en azijnfabriek (4), een museum volledig gewijd aan de mosterd die het stadje beroemd maakte. Niet te missen is Nationaal Museum Paleis Het Loo (5), de voormalige zomerresidentie van de Nederlandse stadhouderlijke en koninklijke familie. En vergeet het bekende Kröller-Müller Museum(6) op de Veluwe niet, een paradijs voor kunstliefhebbers. Het museum heeft de op een na grootste Van Gogh-collectie ter wereld. Ook zijn hier topstukken van meesters als Monet, Picasso en Mondriaan te bezichtigen.

Adellijke Achterhoek

Statige kastelen en indrukwekkende landhuizen van de oud-Gelderse adel typeren deAchterhoekse historie. Net als eeuwenoude boerderijen waarvan de kleur van de luiken laat zien tot welk landgoed zij behoorden. Deze boerderijen kun je alleen van buiten bekijken, maar diverse kastelen zijn wel toegankelijk. Zoals Kasteel Huis Bergh (7) in ’s-Heerenberg, een van de grootste kastelen van Nederland, en Kasteel Vorden (8) dat uit de 14e eeuw stamt.

HISTORISCHE BUITENLOCATIES

Sporen uit de Tweede Wereldoorlog

Elk jaar wordt in Nederland op 5 mei de Dag van de Vrijheid gevierd. In Wageningen wordt deze dag nog net iets uitgebreider gevierd vanwege een speciale betekenis. In 1945 werd hier in Hotel De Wereld namelijk de capitulatie getekend. In Wageningen zijn er daarom verschillende straten naar verzetsleden genoemd waaronder de Dr. Boeslaan, de Kees Mulderweg en de Ben Sikkenlaan. In de stad zijn verschillende monumenten en gedenkplaten te vinden die ons herinneren aan de Tweede Wereldoorlog. Zo vind je op de Costerweg het Monument voor de Gevallenen.

gelderland_geschiedenis_nlopenluchtmuseum.jpg
Nederlands Openlucht Museum. Foto: Bert Knot, CC BY-SA 2.0

Musea in de openlucht

Het Arnhemse Nederlands Openlucht Museum (9) geeft een beeld van Nederland tijdens de afgelopen eeuwen. In originele gebouwen als boerderijen, molens, een Zeeuwse kerk en een stoomzuivelfabriek wordt in beeld gebracht hoe mensen vroeger leefden. Een aantal panden wordt "bewoond" door museummedewerkers. Je maakt kennis met oude ambachten en klederdrachten en krijgt een kijkje in diverse historische huizen. In Museumpark Orientalis (10) in de plaats Heilig Landstichting is de kleurrijke wereld en geschiedenis van het Jodendom, Christendom en de Islam te ontdekken. Het oude Midden-Oosten is er nagebouwd, van het Joodse dorp Beth Juda tot de Romeinse stadstaat.

De Gelderse industriële revolutie

De industriële revolutie van de 19e eeuw zorgt voor een enorme stijging van de welvaart in Nederland. Verspreid over Gelderland liggen nog verschillende herinneringen uit dit tijdperk. De gietijzerfabriek DRU (11) in Ulftfloreerde vanaf de 18e eeuw dankzij het maken van onder meer kanonskogels, badkuipen en kachels. Een waar symbool voor de ijzerindustrie in de Achterhoek en tegenwoordig een cultuurcentrum waar evenementen worden gehouden. Een ander overblijfsel van deze periode vind je op de Veluwe waar de Wenumse korenmolen (12) in de 18e eeuw werd omgebouwd tot kopermolen. Beide gebouwen hebben als industrieel monument een tweede leven gekregen.

Leuke weetjes

  • Slot Loevestein was het decor voor de Nederlandse televisieseries Floris en Dokter Tinus.
  • De fictieve Mariken van Nimwegen, hoofdpersoon uit het gelijknamige verhaal, speelt in het dagelijks leven van Nijmegen nog altijd een rol: de grootste ladiesrun van Nederland is er naar vernoemd, net als een kinderdagverblijf en studentendispuut.
  • Volgens de overlevering werd in 1457 voor het eerst mosterd gemaakt in Doesburg.
  • Gekeken naar landoppervlakte is Gelderland de grootste provincie van het land.
  • De Waalbrug van Nijmegen komt voor in de film A Bridge Too Far.
  • De tientallen buitenverblijven van de oud-Gelderse adel in de Achterhoek, worden vaak nog altijd bewoond door nazaten van een baron of jonkheer.

Praktische informatie

Overnachten

Overnachtingsmogelijkheden te over in Gelderland, bijvoorbeeld op de Veluwe, in Arnhem ofNijmegen. Van de grotere hotelketens tot de kleinere B&B’s. En van budget tot heel exclusief. Waar je ook logeert, de accommodaties hebben gemeen dat de geschiedenis van de provincie altijd om de hoek loert.

Eten

Op Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt, omgeven door lanen, bossen en akkers, worden inBrasserie Marie (13) in de oude vloedschuur biologische landgoedproducten geserveerd. In de Commanderie van St. Jan, een middeleeuws pand in het centrum van Nijmegen, zit restaurant enbrouwerscafé De Hemel (14).

Beste tijd om te gaan

Een provincie met een even rijke als veelzijdige geschiedenis als die van Gelderland laat zich het hele jaar door ontdekken. Of dat nu binnen in een van de musea is of buiten tijdens een stadswandeling omgeven door Romeinse invloeden.

Contacten

  1. Slot Loevestein: Loevestein 1, Poederoijen, 0183 447171
  2. Kasteel Ammersoyen: Kasteellaan 1, Ammerzoden, 073 5995506
  3. Elisabeth Weeshuis Museum: Herenstraat 29, Culemborg, 0345 513912
  4. Museum / Doesburgsche mosterd- en azijnfabriek: Boekholtstraat 22, Doesburg, 0313 472230
  5. Nationaal Museum Paleis Het Loo: Koninklijk Park 1, Apeldoorn, 055 5772400
  6. Kröller-Müller Museum: Houtkampweg 6, Otterlo, 0318 591241
  7. Kasteel Huis Bergh: Oud Valkenburg 1, Schin op Geul, 043 4592684
  8. Kasteel Vorden: De Horsterkamp 8, Vorden, 0575 550684
  9. Nederlands Openlucht Museum: Hoeferlaan 4, Arnhem, 026 3576111
  10. Museumpark Orientalis: Profetenlaan 2, Heilig Landstichting 
  11. DRU: Hutteweg 24, Ulft, 0315 714358
  12. Wenumse korenmolen: Wenumse Beek, Wenum
  13. Brasserie MarieMariënwaerdt ‘t Klooster 5, Beesd, 0345 687010
  14. Brouwerscafe de Hemel: Franseplaats 1, Nijmegen, 024 3656394

Bevrijdingsfestival

Op 5 mei vieren we elk jaar onze vrijheid. Het Bevrijdingsfestival in Wageningen is met zeventien verschillende podia en 120.000 bezoekers een van de grootste bevrijdingsfestivals van Nederland. Naast de diverse muziekpodia zijn er allerlei eetkraampjes, is er een vrijmarkt en worden er activiteiten voor kinderen georganiseerd.

Top 3 historische evenementen

Juli: Nijmeegse Vierdaagse, bestaat sinds 1909 en is uitgegroeid tot het grootste wandelevenement ter wereld.

September: Airborne Wandeltocht in Arnhem, grootste eendaagse wandeltocht ter wereld als herdenkingstocht in het kader van de Slag om Arnhem.

Oktober: Slag om Grolle, historisch spektakel waarbij het Beleg van Grol uit 1627 wordt nagespeeld.