Terug naar resultaten

Ruwe en verfijnde architectuur in Noord-Holland

Met Amsterdam en Haarlem geniet Noord-Holland een reputatie wat betreft historische en moderne architectuur. Maar niet alleen de grote steden zijn de moeite waard. Ook het agrarische, industriële en zelfs militaire erfgoed mogen er zijn. Van verfijnde buitenplaats tot monumentale boerderij tot Afsluitdijk. Niet voor niets staat op de uitkijktoren van de Afsluitdijk: ‘Een volk dat leeft, bouwt aan zijn toekomst’.

ARCHITECTUUR BUITEN

Industrieel erfgoed tussen wad en meer

Net als de stormvloedkering in Zeeland is de Afsluitdijk een staaltje waterbouwkundig vernuft. Het ontwerp stamt uit de 19e eeuw, maar pas in 1927 begon men met de bouw. Het laatste gat in de dijk werd in 1931 gedicht. Op deze locatie staat een gebouwtje van architect Willem Dudok waarin nu Lunchroom Het Monument (1) zit. Op het menu: alle Nederlandse favorieten zoals broodjes, appeltaart en pannenkoeken. Vanuit de uitkijktoren heb je uitzicht over het IJsselmeer en de Waddenzee.

noord-holland_architectuur_stellingvamsterdam.jpg
Stelling van Amsterdam
Foto: Takashi Images via Fotolia

De Amsterdamse school in Bergen

Park Meerwijk in kunstenaarsdorp Bergen is een ware showroom van de Amsterdamse School. Er staan zeventien villa’s die begin 20e eeuw zijn gebouwd door architecten als Jan Frederik Staal, Piet Kramer en Margaret Kropholler. Goed startpunt voor een wandeling is Museum Kranenburgh (2). Het museum is gevestigd in een 19e-eeuwse villa met daarbij nieuwbouw van Dirk Jan Postel. Door de vele glaspartijen gaan natuur en bebouwing mooi in elkaar op. Het terras geeft uitzicht op de beeldentuin. Het contrast met Museum Het Sterkenhuis (3), gevestigd in een boerderij uit 1655 waarin het leven in vroegere eeuwen centraal staat, kan niet groter.

Griezelen op Forteiland IJmuiden

In de monding van het Noordzeekanaal ligt Forteiland IJmuiden (4), het grootste fort van de Stelling van Amsterdam en vermeld op de Werelderfgoedlijst van Unesco. Het fort is half ondergronds gelegen en prachtig onderhouden. Er zijn geregeld rondleidingen en met Halloween is er altijd een extra spannend event. De bootdienst wordt verzorgd door de IJmuidense Rondvaart Maatschappij (5). Sluit de dag af in Visrestaurant Gerard van Es (6) in de haven, daar staat dagelijks zeeverse vis op tafel. Sinds 1960 een begrip in IJmuiden.

ARCHITECTUUR BINNEN

Stoom afblazen in Cruquius

Museum De Cruquius (7) is gewijd aan de drooglegging van de Haarlemmermeer (eind 1800). Dankzij de grootste stoommachine ter wereld, heeft de regio droge voeten en kon luchthaven Schiphol worden gebouwd. Het markante gebouw is al een lust voor het oog, maar binnen wordt het alleen maar beter. De stoommachine werkt nog altijd en wordt geregeld gedemonstreerd. Theehuis Cruquius (8), gelegen aan de Ringvaart, was ooit de woning van de opzichter. Nu kun je er koffie, warm appelgebak of een borreltje bestellen.

noord-holland_architectuur_muiderslot.jpg
Muiderslot
Foto: Freesurf via Fotolia

Het Hilversum van Dudok

Museum Hilversum (9) zit in het oudste gebouw van Hilversum: het voormalige raadhuis. Het museum is deels gewijd aan Hilversums beroemde architect Willem Dudok, die onder meer het huidige raadhuis ontwierp. Er voeren speciale wandelingen langs ontwerpen van Dudok en jonge monumenten in Hilversum. Van het markante Volksbadhuis uit 1921 tot het moderne Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (10) met een expositie over de tv-geschiedenis van Nederland. In Café Dudok (11) tegenover het station waan je jezelf in Dudoks tijd, de jaren ‘30.

Op kastelentocht in Noord-Holland

De provincie Noord-Holland telt ruim zestig kastelen waarvan sommigen open zijn voor het publiek. Een van de bekendste kastelen is het Muiderslot (10) in Muiden waar je een paar eeuwen terug in de tijd stapt. Verschillende objecten, ruimtes en schilderijen vertellen je meer over het leven op het kasteel in de Gouden Eeuw. Breng ook een bezoek aan Kasteel Sypesteyn (11) in Loosdrecht dat aan het begin van 20e eeuw is gebouwd. In het Kasteel Museum vind je verzamelingen van de adellijke familie Van Sypesteyn. De collectie bestaat onder meer uit porselein, glas en wapens.

Leuke weetjes

  • De weg over de Afsluitdijk tussen Noord-Holland en Friesland is 32 kilometer lang.
  • De Accijnstoren (14) in Alkmaar werd in 1622 gebouwd en gebruikt als belastingkantoor. Later werd hij vier meter verplaatst voor verbreding van de Bierkade.
  • Willem Dudok was eigenlijk helemaal geen architect; hij was in dienst als gemeenteambtenaar, maar maakte wel wereldberoemde ontwerpen.
  • De kaasmarkt van Alkmaar vindt al sinds de 14e eeuw plaats. Door het grote succes van de handel moest het plein door de eeuwen heen steeds worden vergroot.
  • Halverwege de 16e en 17e eeuw woonde de beroemde schrijver P.C. Hooft in het Muiderslot. 
  • Noord-Holland ligt grotendeels onder de zeespiegel. Zonder gemalen en dijken zou de provincie er heel anders uitzien

Praktische informatie

Overnachten

Noord-Holland heeft genoeg landelijke B&B’s en knusse pensions in kleine stadjes als Hilversum en IJmuiden, maar ook nabij verschillende kastelen bevinden zich genoeg accommodaties. Langs de kuststrook en in de grotere steden als Amsterdam en Haarlem zijn er hotels in alle prijsklassen. Het ligt er maar aan waar je naar op zoek bent: rust en ruimte of gezelligheid en drukte.

Eten

In Noord-Holland kun je op veel bijzondere locaties dineren. Zo kun je bij Het Hof (15) in Bergen, in een herenhuis uit de Middeleeuwen genieten van seizoensgebonden gerechten met uitzicht op een prachtige tuin. Op Landgoed Duin & Kruidberg (16), met een monumentale architectuur in Oudhollandse stijl in Santpoort bevindt zich restaurant De Vrienden van Jacob waar ze modern-Franse gerechten met een Mediterrane touch serveren.

Beste tijd om te gaan

In Noord-Holland valt in alle seizoenen wat te beleven, vooral als het gaat om architectuur. Genoeg locaties om binnen of buiten van te genieten. Maar het is natuurlijk extra genieten om door een stad te wandelen of over een dijk te fietsen wanneer de zon schijnt.

Contacten

  1. Lunchroom Het Monument: Afsluitdijk 1, 0227-511234
  2. Museum Kranenburgh: Hoflaan 26, Bergen, 072-5898927
  3. Het Sterkenhuis: Oude Prinsweg 21, Bergen, 072-5897028
  4. Forteiland IJmuiden: 0255-527707
  5. IJmuidense Rondvaart Maatschappij: 0255-511676 (boot: 06-51598917)
  6. Visrestaurant Gerard van Es: Industriestraat 59, IJmuiden, 0255-510697
  7. Museum De Cruquius: Cruquiusdijk 27, Cruquius, 023-5285704
  8. Theehuis Cruquius: Cruquiusdijk 32, Cruquius, 023-5286946
  9. Museum Hilversum: Kerkbrink 6, Hilversum, 035-5339601
  10. Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid: Media Parkboulevard 1, 035-6775555
  11. Café Dudok: Larenseweg 1a , Hilversum, 035-6420851
  12. Buitenplaats Beeckestijn: Rijksweg 134 ,Velsen-Zuid, 0255-522877
  13. Restaurant Beeckestijn: Rijksweg 130, Velsen-Zuid, 0255-760002
  14. Accijnstoren: Hoek van de Bierkade en het Verdronkenoord, Alkmaar
  15. Het Hof: Eeuwigelaan 1, Bergen, 072-5821721
  16. De Vreinden van Jacob: Duin en Kruidbergerweg 60, Santpoort, 023-5121800

Top 3 architectuurevenementen

December: Enkhuizen bij Kaarslicht, het historische centrum van Enkhuizen wordt verlicht door kaarsen en er vinden allerlei optredens en activiteiten plaats.

Januari: Kunst en Antiek Weekend, Naarden-Vesting wordt omgetoverd tot een hotspot voor kunstliefhebbers. Met oude, moderne en hedendaagse kunst.

September: Open Monumentendag, monumentale panden stellen hun deuren open voor het publiek, verder zijn er wandel- en fietsroutes en rondleidingen.